چکیده
ماهیگیری تونماهیان به دلیل سهم قابل ملاحظه و ۲۸ درصدی در برداشت آبزیان کشور، نقش بسیار مهمی در ایجاد اشتغال، معیشت جامعه صیادی و چرخه تولید دارد. فعالیت ماهیگیری تونماهیان در آبهای استان سیستان و بلوچستان با دارا بودن سهم۶۰ درصدی نقش اساسی در تولید تون ماهیان کشور ایفاء میکند. ماهیگیری تونماهیان در دو بخش ماهیگیری خرد به روش تورهای گوشگیر و لانگ لاین سطحی و ماهیگیری صنعتی به روش پرساین انجام میگیرد که سهم ماهیگیری خرد ۹۸ درصدکل صید بوده که غالبا (۹۴ درصد) به روش تورهای گوشگیر است. حضور و فعالیت شناورهاي صید خرد (منحصرا شناورهای تورهای گوشگیر) در صیدگاههاي فراساحلی در دریای عمان و دریای عرب در عرصه اهداف کمی پیش بینی شده در برنامه توسعه جهت بکارگیری از قابلیتهاي دریانوردي و صیادي شناورها با هدف افزایش برداشت تون ماهیان برنامه ریزي شده است، که شناسایی این صیدگاهها جایگاه ویژه ای در مدیریت صید دارد. توزیع و فراوانی تون ماهیان همواره تحت تأثیر شدید متغیرهای محیطی است. افزایش آگاهی از روابط بین این شاخصهای محیطی و فراوانی صید موجب شناسایی زیستگاه گونه های مورد مطالعه می شود که با اعمال مدیریت مکانی و زمانی صید و هدایت ناوگان صیادی به منطقه صید مناسب سودآوری صید حفظ می شود. نقشه پراکنش و فراوانی فصلی تونماهیان (گونه های تون زردباله و هوور مسقطی) شناورهای صیادی لنج تورهای گوشگیر و لانگ لاین شناور سطحی منطقه چابهار در محدوده آبهای ساحلی و آبهای فراساحلی به همراه توزیع شاخصهای محیطی (درجه حرارت و کلروفیلa ) تهیه شده است که شاخص فراوانی ماهی بر اساس صید به ازاء واحد تلاش صیادی (CPUE) نشان داده شده است. در این نقشه از تصاویر ماهواره ایTERRA وAqua با سنجنده MODIS و از تارنمای NASA نیز برای استخراج شاخصهای محیطی استفاده گردید. سپس با استفاده از نرم افزار ArcGIS 10.8.2 مختصات پیکسلی محل تقاطع خطوط طول و عرض جغرافیایی تعیین شد. نقشههای پراکنش و فراوانی ارائه شده مربوط به دادهها و یافتههای مرتبط استخراجی از اجرای طرح و پروژههای متعدد پژوهشی درمحدوده زمانی 99-1376 منطقه مورد مطالعه بوده که اولین اقدام برای نشان دادن صیدگاههای ماهیگیری خرد تونماهیان در آبهای ساحلی و فراساحلی در دریای عمان دریای عرب بوده و امید است مورد استفاده مدیران شیلاتی، جامعه تحقیقاتی و دانشگاهی و نیز بهره برداران در عرصه حفظ و برداشت پایدار از ذخائر قرار گیرد.