چکیده
برای اجرای رویکرد مدیریت شیلاتی بر مبنای اکوسیستم، داشتن دانش کافی از زیستبوم و بهویژه زیستگاه مناسب گونههای هدف و پراکنش آنها در ارتباط با متغیرهای محیطی ضروری است. در این مطالعه، از مجموعه دادههای صید بروش تور ترال کف حاصل فعالیتهای تحقیقاتی کشتی گیلان در سواحل ایران در دریای خزر طی سالهای 89-1387 استفاده شده است. مطالعات مذکور به منظور ارزیابی ذخایر ماهیان بروش مساحت جاروب شده و داده های استخراجی در این تحقیق برای پراکنش زیستگاه مطلوب ماهیان استخوانی استفاده شده است. استخراج نقشههای زیستگاه مطلوب هشت گونه/جنس از ماهیان استخوانی در سواحل ایران در دریای خزر بر مبنای حضور گونه و متغیرهای محیطی شامل کلروفیل آ، عمق، دمای سطحی آب، شوری لایه سطحی، شیب بستر، تابش فعال فتوسنتزی، ارتفاع خط فلورسانس، ذرات کربن مغذی، ذرات کربن معدنی، نوع زیستگاه بستر و بارش با استفاده از روشهای سنجش از دور انجام شده است. در این تحقیق، زیستگاه مطلوب ماهیان استخوانی شامل ماهی سفید، کپور دریایی، کفال ماهیان، کلمه، شاه کولی، سیاه کولی، سوف و شگ ماهیان در حوزه جنوبی دریای خزر با تاکید بر سواحل ایران مورد پردازش قرار گرفته است. بعضی از گونه ها مثل ماهی سفید، کفال ماهیان و کپور نقش مهمی در صید تجاری ایران دارند و برخی گونه ها مثل سوف و کلمه بشدت تحت فشار صید قرار دارند. بنابراین، این نقشههای تهیه شده کمک بسیار موثری برای تعیین زیستگاه مناسب این ماهیان در راستای شناسائی زیستگاه مطلوب در راستای حفاظت از آنها دارد. به طور کلی، تعیین زیستگاه مطلوب، نه تنها به افزایش کارایی و سودآوری فعالیتهای شیلاتی کمک میکند بلکه نقش اساسی در حفظ و مدیریت پایدار منابع آبزی و پیشبینی تغییرات اقلیمی و محیطی دارد. با یک رویکرد مدیریت شیلاتی مبتنی بر اکوسیستم میتوان در عرصه توسعه پایدار صنعت شیلات در دریای خزر، گامهای موثری برداشت.