چکیده
با توجه به شرایط اقلیمی متنوع ایران و نیز محدودیت منابع آب و خاک کشاورزی، کاربرد روشهای علمی و فناوریهای نوین جهت افزایش کارآیی و بازده مصرف آب، کاهش مصرف کود و سموم شیمیایی با هدف افزایش تولید غذای سالم، در زمینه برنامه های امنیت غذایی ضرورت دارد. سیستم آکواپونیک که در دهههای اخیر در جهان توسعه یافته، شامل ادغام آبزیپروری بازگردشی با کشاورزی هیدروپونیک برای تولید توأم ماهی و محصولات گیاهی است. تولید ماهی تیلاپیا با انواعی از سبزیجات، صیفی جات، گیاهان دارویی و علوفه در سیستم آکواپونیک ضمن کمک به حفظ آب و خاک، متناسب با ملاحظات محیط زیستی است. با اجراء یک پکیج تجاری آکواپونیک در فضای گلخانهای 500 مترمربعی، سالانه حدود 2.5 تن ماهی تیلاپیا و 20-1.5 تن محصولات گیاهی بر حسب نوع گیاه کشت شده تولید میشود. با توجه به سلامت محصولات تولیدی در این سیستم تولید و امکان عرضه سبزیجات و گیاهان دارویی سالم به صورت تازه، خشک یا عرق گیری از آنها، سودآوری مناسبی برای تولید کننده بههمراه دارد. کاهش استفاده از کود و سموم شیمیایی، تولید ماهی و گیاهان سالم، دسترسی به محصولات تازه در سراسر سال، افزایش تنوع تولیدات مزرعه و افزایش سرانه مصرف ماهی، امکان کشاورزی/ آبزیپروری در اقلیمهای مختلف بدون نیاز به منبع دائمی به آب، از مزایای این سیستم است. سیستم آکواپونیک در مقیاسهای کوچک خانگی و بزرگ تجاری قابل اجراست. این سیستم میتواند در توسعه تولید ملی، ایجاد مشاغل روستایی و فعال شدن بنگاه های اقتصادی تولیدی و گردشگری نقش قابل توجهی ایفاء نماید.