چکیده
این دستورالعمل فنی با هدف مدیریت و بهرهبرداری پایدار از ذخایر ماهیان سطحزی ریز، بهویژه گونههای اقتصادی مهم شامل ساردین و موتوماهیان، با تأکید بر استفاده از روش پرساین دو قایقی در آبهای استان هرمزگان تدوین شده است. ماهیان سطحزی ریز، بهدلیل سهم بالای آنها در تولید ناخالص صیادی، نقش کلیدی در زنجیره غذایی و جایگاه ویژه در معیشت جوامع صیادی، از اهمیت زیستمحیطی و اقتصادی بالایی در اکوسیستم دریایی خلیج فارس و دریای عمان برخوردارند. اهداف اصلی این دستورالعمل، دستیابی به یک نظام صید اکوسیستممحور و مبتنی بر اصول حداکثر محصول پایدار (MSY) است که طی آن بهرهبرداران شناخت جامعی از ابعاد زیستی، اکولوژیکی و فنی ذخایر بهدست آورند. این ابعاد شامل: شناسایی گونههای هدف، معرفی روشهای صید استاندارد، تعیین ظرفیت زیستتوده قابل برداشت، تعریف تلاش صیادی بهینه، زمانبندی فصل صید و دوره دریابست، و بهکارگیری شیوههای نوین هندلینگ و نگهداری صید است. بدین ترتیب، اجرای صحیح این دستورالعمل ضمن تضمین حفظ پویایی و قابلیت بازسازی ذخایر، تداوم بهرهبرداری و استمرار معیشت جوامع صیادی را امکانپذیر خواهد ساخت. همچنین، تلاش صیادی بهینه معادل ۲۴۰ عامله صیادی تعیین شد. نتایج نشان داد که پرساین دو قایقی استاندارد کارآمدترین روش صید در این منطقه است. علاوه بر این، فصل مجاز صید از مهر تا اردیبهشت و دوره ممنوعیت صید (Closed Season) نیز از اردیبهشت تا شهریور مشخص شد که با چرخه تولیدمثلی این گونهها همخوانی دارد. در زمینه نگهداری و کاهش تلفات پس از صید، بهکارگیری فناوری RSW (Refrigerated Sea Water) بهعنوان بهترین روش هندلینگ معرفی گردید. بهطور کلی، این دستورالعمل بهعنوان یک چارچوب مدیریتی علمی و کاربردی، مجموعهای از شاخصهای کلیدی شیلاتی (F/Fmsy، B/Bmsy، CPUE) و اصول بهرهبرداری پایدار را برای صنعت صید ماهیان سطحزی ریز در استان هرمزگان ارائه میدهد و میتواند مبنایی برای سیاستگذاری شیلاتی، مدیریت ذخایر و ارتقای امنیت غذایی در مقیاس منطقهای باشد.