چکیده
نمونه برداری ماهی در 6 ایستگاه تعیین شده بصورت فصلی با استفاده از دستگاه الکتروشوکر صورت گرفت. در مجموع 1835 عدد ماهی صید شدکه متعلق به 14 گونه بودند ماهیان شناسایی شده به 4 خانواده کپور ماهیان (Cyprinidae)، مارماهیان خاردار آب شیرین (Mastacembelidae)، گاوماهیان ماهیان جویباری (Nemachielidae) و (Gobiidae) سگ ماهیان تعلق داشتند. غالب گونههای ماهیان شناسایی شده با فراونی نسبی 6/96 درصد از خانواده کپورماهیان بودند. گونههای این خانواده، شامل Alburnus mossulensis، Barbus lacerta، Capoeta trutta، Capoeta damascina، Carrasius auratus، Carrasius gibelio، Cyprinion macrostomum، Garra rufa، Luciobarbus barbulus، Squalius cephalus، Squalius lepidus بودند. همچنین سه گونه Carrasius auratus، Carrasius gibelio و Rhinogobius similis بهعنوان گونههای غیر بومی شناسایی شدند. تحلیل شاخصهای سیمپسون، شانون، مارگالف و یکنواختی نشان داد که ایستگاههای ۵ و ۶ و فصول بهار و تابستان دارای تنوع، غنا و یکنواختی بیشتری بودند. ایستگاههای ۳ و ۴ و فصل زمستان کمترین مقدار این شاخصها را داشتند. از نقطه نظر رسیدگی جنسی، در زمستان گونههای C. damascina و A. mossulensis عمدتاً در مراحل ۶ یا ۲، Garra rufa در مراحل ۲ و ۳ و Carassius gibelio در مرحله ۵ بودند. در بهار و تابستان، اکثر گونهها در مراحل ۵ یا ۶ و در پاییز، A. mossulensis و C. damascina در مراحل ۶ یا ۲، C. gibelio و C. auratus در مرحله ۴ و سایرین در مرحله ۳ بودند. تغییرات فصلی و مکانی تأثیر چشمگیری بر ساختار جامعه ماهیان داشتند. رابطه بین طول و وزن در 14 گونه ماهی بررسی شد. اغلب گونهها مانند Capoeta trutta و. Capoeta damascina رشد آلومتریک منفی داشتند. تنها چند گونه مانند Cyprinion macrostomum و Oxynoemacheilus angorae رشد نزدیک به ایزومتریک یا آلومتریک مثبت داشتند. این تفاوتها بیانگر شرایط رشد متفاوت در بین گونههاست. مطالعهی رژیم غذایی ماهیان سد ژاوه در چهار فصل سال نشان داد که ترکیب طعمهها بهطور قابلتوجهی تحت تأثیر تغییرات فصلی و مکانی است. گونهی Capoeta damascina بیشترین تنوع غذایی را در تمام فصول داشت که نشاندهندهی انعطافپذیری بالای آن است. دیاتومهها مانند Navicula و Nitzschia در همه فصول طعمههای غالب بودند، اما در تابستان جلبکهای گرمادوست و لارو حشرات افزایش یافتند. گونههایی مانند Barbus lacerta رژیم غذایی محدودتری داشتند، در حالیکهCapoeta damascina و Garra rufa رژیم متنوعتری داشتند همچنین رشد آلومتریک منفی در بیشتر گونهها، نشاندهنده محدودیتهایی در شرایط رشد و تغذیه است. به طور کلی، تنوع زیستی ماهیان در رودخانه سیروان وابسته به موقعیت مکانی و شرایط فصلی متفاوت است. نتایج نشان از اهمیت پایش اکولوژیکی، حفاظت از ایستگاههای کلیدی (مانند ایستگاه 5 و 6)، و توجه به تغییرات محیطی در مدیریت منابع آبی دارد.