چکیده
این مطالعه با هدف بررسی کارایی و مقایسه بهره وری استخرهای نرسری احداث شده در منطقه شور 1 بندرعباس در میزان تولید استخرهای خاکی انجام گردید. مطالعه مورد نظر از اردیبهشت ماه سال 1402 در سایت پرورش میگوی شور 1 ، واقع در ضلع شرقی شهر بندرعباس انجام شد. استخرهای خاکی با ابعاد 100×90 متر و به مساحت 9/0 هکتار قرار دارد. سیستم نوزادگاهی شامل تانک های گرد با ارتفاع 5/1 متر و قطر 10 متر بوده که ظرفیتی حدودا 117 مترمکعب و میزان آبگیری مفید 100 مترمکعب و سیستم تخلیه مرکزی تعبیه شده است. ذخیره سازی در 2 تراکم 5/3 قطعه درلیتر ، شامل (N35A–N35B-N35C) و تراکم4 قطعه در لیتر ،شامل(N40A-N40B-N40C) در 2 تیمار و هر تیمار 3 تکرار با پست لارو 12 ، و غذادهی با استفاده از غذای نرسری شرکت فرادانه صورت گرفت. در طی دوره نرسری شاخصهای دما ، اکسیژن ، pH و شوری هر5 روز یکبار و آمونیاک کل ، نیتریت ، نیترات و فسفات بصورت 10 روز یکبار سنجش شد. پس از پایان دوره 40 روزه نرسری ، میگوها زیست سنجی و شمارش شد و سپس به استخرهای خاکی منتقل شدند . هم زمان 6 استخر خاکی بعنوان تیمارهای (P1-P2-P3-P4-P5-P6) نیز بصورت ذخیره سازی مستقیم از کارگاه تکثیر با پست لارو 12 ذخیره سازی گردید. در طی دوره پرورش پس از 30 روز از شروع پرورش در استخر خاکی بصورت 10 روز یکبار زیست سنجی انجام شد و در پایان دوره 70 روزه پرورش در استخرهای خاکی ، میزان بازماندگی ، تناژ برداشت و وزن نهایی مورد سنجش قرار گرفت. سپس آنالیزی از وضعیت بازماندگی و رشد در استخرهای نرسری و خاکی و مقایسه ای از قیمت لارو و قیمت فروش میگوی تازه فروشی و قیمت روز صورت گرفت. نتایج بررسی ها نشان داد که در سیستم نرسری ، میانگین دما ، اکسیژن ، pH و شوری به ترتیب 73/0±99/30 ، 014/0±45/5 ، 07/0±08/8 ،2/1±8/40 بوده و میانگین فاکتورهای مواد مغذی شامل آمونیاک کل ، نیتریت ، نیترات و فسفات به ترتیب 064/0±42/0 ، 092/0±97/0 ، 89/1±48/12 و 109/0±958/0 میلی گرم اندازه گیری شد. نتایج بررسی ها نشان داد با افزایش روز پرورش ، میزان مواد مغذی در همه تیمارها افزایش داشت و با افزایش روز پرورش تفاوت ها در مواد مغذی معنادار بود. میانگین میزان آمونیاک کل و نیتریت در انتهای دوره پرورش (روز 40 پرورش)از وضعیت مطلوب بالاتر رفت وبه ترتیب به 75/0 و 28/1 میلیگرم در لیتر رسید اما در بین تیمارهای مختلف اختلاف معناداری مشاهده نشد. نتایج نشان داد که میانگین بازماندگی میگوها در استخرهای نرسری 8/31% بود که میزان کمی از بازماندگی را نشان می دهد و میانگین وزن حاصل در نرسری بطور میانگین 83/0 گرم بود که از میزان رشد میگوهای 40 روزه در استخرهای خاکی که 27/0±23/3 گرم بوده کمتر است. تفاوت میزان رشد بچه میگوهای معرفی شده به استخرهای خاکی در 2 تیمار بسیار چشمگیر بود بطوریکه در 30 روز ابتدایی معرفی به استخرهای خاکی ، میگوهای انتقالی از نرسری به 2/1±76/9 گرم و ذخیره سازی مستقیم به 32/0±72/1 گرم رسیدند. میزان بازماندگی و سایز برداشت نهایی پس از معرفی به استخرهای خاکی ، در استخرهای ذخیره سازی از نرسری و استخرهای، ذخیره سازی بصورت مستقیم به ترتیب 8/91 و 1/54 % و میانگین وزن به ترتیب 4/22 و 7/11 گرم محاسبه گردید. نتایج بررسی ها نشان داد اگرچه میزان بازماندگی در استخرهای نرسری پایین بوده وتقریبا 3برابر استخرهای ذخیره سازی مستقیم لارو ، مورد استفاده قرار گرفته است ، اما با آنالیز قیمت لارو میگو و قیمت تازه فروشی میگوی تولیدی ، از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه بوده است. بطور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که در مطالعه حاضر بازماندگی لاروی در استخرهای نرسری کمتر (تقریبا 50% کمتر) از مطالعات دیگر است که می تواند بدلیل اولین تجربه این شرکت در استفاده از نرسری و اشکالات در میزان غذادهی ، مقدار و زمان تعویض آب در این سیستم باشد ، بطوریکه مشاهدات افزایش مواد مغذی در آب در انتهای دوره و خارج شدن از دامنه مطلوب این موضوع را تائید میکند. نتایج کلی نشان داد با توجه به بازماندگی کم لاروها در استخرهای خاکی پس از ذخیره سازی مستقیم و افزایش چشمگیر بازماندگی (8/91%) پس از انتقال از نرسری به استخرهای خاکی و رشد جهشی پس از معرفی به استخرهای خاکی ، اگرچه میزان هزینه های لاروی افزایش داشته است اما به جهت میزان تولید و سایز تولیدی بالاتر و آنالیز قیمت های تازه فروشی ، کارایی بسیار بیشتری از ذخیره سازی مستقیم داشته و میتوان این روش را برای استفاده در هرمزگان پیشنهاد کرد. همچنین پیشنهاد می گردد با توجه به تجربه کسب شده این شرکت و بهبود تولید در نرسری ، در سال بعد ، این تحقیق ادامه یابد و نتایج آن به بهره برداران انتقال داده شود.